İlk Dokunmatik Telefon

Dünyanın ilk dokunmatik ekranlı telefonu IBM Simon'du ve Kasım 1992'de prototip olarak gösterildi ve 16 Ağustos 1994'te ABD'de satışa çıktı. Ama arama sonuçlarına bakılırsa bu konuda kafalar epey karışık, kimi Samsung'u, kimi Nokia'yı, kimi de iPhone'u ilk sanıyor. Dokunmatik ekranın kendisi ise 1960'lara, bir hava trafik kontrol kulesine kadar uzanıyor.

Dokunmatik Ekranın Kökeni

Dokunmatik ekran telefonlardan çok önce, telefonla hiçbir ilgisi olmayan bir yerde doğdu. İngiltere'deki Royal Radar Establishment'ta çalışan Eric A. Johnson, 1965'te hava trafik kontrolörlerinin ekrandaki seçenekleri parmakla seçebilmesi için kapasitif bir dokunmatik arayüz tasarladı, 1966'da patentini aldı ve 1968'de de bunu akademik bir makalede yayımladı. İngiliz hava trafik kontrolünde fiilen kullanılması 1990'ları buldu.

Telefonlara giden asıl teknoloji ise rezistif dokunmatik ekrandı. 1971'de, Kentucky Üniversitesi'nde nükleer fizik verilerini okumanın daha pratik bir yolunu arayan Samuel Hurst, iki ince iletken katmanın birbirine değmesiyle çalışan basınca duyarlı dokunmatik ekranı geliştirdi. 1975'te patentini aldı ve 1977'de de bu teknolojiyi üretmek için Elographics şirketini kurdu. Yaklaşık otuz yıl boyunca telefonlardaki dokunmatik ekranların neredeyse tamamı bu rezistif prensibi ile çalıştı.

Dünyanın İlk Dokunmatik Telefonu: IBM Simon

İlk cep telefonu 1973'te Motorola’nın elinden çıkmıştı. Dokunmatik ekranın telefonla buluşması ise bunun 21 yıl sonrasına, 1994'e denk geliyor. IBM, "Sweetspot" kod adlı prototipini Kasım 1992'de Las Vegas'taki COMDEX fuarında tanıttı. Bir yıl sonra, Kasım 1993'te BellSouth ile birlikte "Simon Personal Communicator" adıyla halka gösterildi. Planlanan Mayıs 1994 yerine, yazılım sorunları yüzünden 16 Ağustos 1994'te ABD'de satışa çıktı.

Simon'ın 4,5 inçlik rezistif dokunmatik ekranı kalemle kullanılıyordu ve tuş takımı yoktu. Telefon görüşmesinin yanında adres defteri, takvim, hesap makinesi, not defteri ve e-posta gibi işlevleri tek cihazda topladığı için hem "ilk dokunmatik telefon" hem de "ilk akıllı telefon" olarak anılıyor. Computer History Museum ve Londra Bilim Müzesi gibi kurumlar da bu şekilde anmaktadır. Fiyatı 899 dolardı (iki yıllık sözleşmeyle), pil ömrü yaklaşık bir saatti. Yüksek fiyat ve kısıtlı ilgi yüzünden Şubat 1995'te satıştan kaldırıldı ve toplam satış yaklaşık 50.000 adette kaldı.

Neden Bazı Kaynaklar Ericsson GS88'i Gösteriyor?

Bu soruyu araştırırken karşınıza sık sık "Penelope" lakabıyla anılan Ericsson GS88 çıkacak. Ericsson bu modeli 1997'de kendi ağzıyla "akıllı telefon" diye tanıttı ve geniş, dokunmatik bir ekranı vardı. Ama iki önemli fark var: birincisi, bu Simon'dan tam dört yıl sonra duyuruldu. İkincisi ise GS88 hiçbir zaman seri üretime geçmedi sadece konsept aşamasında kaldı ve çok sınırlı sayıda üretildi. Yani gerçek bir tüketici ürünü olarak piyasada hiç yer almadı.

İlk Dokunmatik Telefon iPhone'du Efsanesi ve LG Prada

iPhone'un dokunmatik ekranı icat ettiği çok yaygın bir yanlış algı. Çünkü Simon'dan 13 yıl sonra Apple ilk dokunmatik ekranlı telefonu üretiyor. Daha ilginci, iPhone'un ilk kapasitif dokunmatik telefon ünvanı da tartışmalı. Bunun sebebi ise LG'nin KE850 Prada modeli Aralık 2006'da duyuruldu ve Mayıs 2007'de satışa çıktı. Apple'ın Ocak 2007'deki duyurusundan ve Haziran 2007'deki satışından önce. GSMArena bu yüzden ilk kapasitif dokunmatik ekran iPhone'a değil Prada'ya ait diye yazıyor.

Ama burada da bir nüans var. Asıl devrim malzeme değil, yazılımdı. Prada tek dokunuşla (single-touch) çalışıyordu ve iPhone'u öne çıkaran, aynı anda birden fazla parmağı algılayan çok dokunuşlu (multi-touch) arayüzüydü. Yani kronolojik ilk ile piyasayı gerçekten değiştiren ürün aynı telefon değil.

Nokia'nın İlk Dokunmatik Telefonu: 7710

Nokia'nın dokunmatik ekranla tanıştığı ilk cihaz 7710'du. 2 Kasım 2004'te duyuruldu ve aynı yıl satışa çıktı. Rezistif ekranı kalemle kullanılıyordu, fiziksel tuş takımı bulunmuyor ve dönemin en gelişmiş akıllı telefonlarından biri sayılıyordu. Wikipedia bu modeli Nokia'nın dokunmatik ekranlı ilk cihazı diye tanımlıyor.

Samsung'un İlk Dokunmatik Telefonu Neden Net Değil?

Yaygın bir PhoneArena infografiği, Samsung'un ilk dokunmatik telefonu olarak 2009'da çıkan W850'yi gösteriyor. Oysa bu açıkça yanlış denilebilir. Çünkü Samsung SGH-i700, Şubat 2004'te FCC onayı aldı ve Windows Mobile Professional işletim sistemiyle çalışan rezistif bir dokunmatik ekrana sahipti. Yani W850'den beş yıl önce.

Samsung, 2004-2008 arasında bu türden birçok Windows Mobile tabanlı dokunmatik PDA-telefon üretti ama bunlar niş ürünlerdi ve güçlü biçimde pazarlanmadı. Bu yüzden popüler hafızada Samsung'un ilk dokunmatik telefonu olarak daha sonraki, daha çok satan modeller (Omnia, Behold, W850 gibi) yer etti. En doğru cevap şu: Samsung'un resmi ilk dokunmatik telefonu diye tek bir model yok.

Türkiye'de İlk Dokunmatik Telefon

Dokunmatik telefonlar Türkiye'ye, dünyanın geri kalanıyla hemen hemen aynı dönemde, resmi distribütörler ve operatörler (Turkcell, Vodafone, Avea) aracılığı ile ulaştı. Türkiye'ye gelen ilk dokunmatik telefon şuydu gibi bir kayıt tutan güvenilir kaynak yok. Türk kullanıcı hafızasında dokunmatiği kitleselleştiren dönem ise 2008 sonrası önce iPhone'un Türkiye'de satışa çıkması, ardından uygun fiyatlı Android modellerin (yerli General Mobile dahil) yaygınlaşmasıyla birlikte.

Özetle Merak Edilen Soru ve Cevaplar