YAZAR

Ela Aydın

Tarih ve bilim meraklısı bir araştırmacı. İlkoloji'de yayınlanan her yazının arkasındaki "ilk"leri gerçek kaynaklara dayandırarak araştırıyor, derliyor ve yazıya dönüştürüyor. Amacı, meraklı bir okuyucunun sorduğu "Peki bu ilk kez ne zaman oldu?" sorusuna güvenilir ve keyifli bir cevap vermek.

Yazdığı Kayıtlar

1608 TARTIŞMALI

İlk Teleskop

İlk teleskop 1608’de Hollanda’da ortaya çıktı, ama “kim icat etti” sorusunun net bir cevabı henüz bulunmuyor. Aynı yıl üç farklı isim, birbirinden habersiz, neredeyse aynı buluşla devlete tescil başvurusunda bulundu.

1600 KAYNAĞA GÖRE

İlk Anayasa

“İlk anayasa hangisidir?” sorusu, ilk bakışta basit gibi görünse de aslında daha karmaşık bir cevabı var. Çünkü “anayasa” dediğimiz şey zamanla anlam değiştiren bir kelime.

MÖ 209 TARTIŞMALI

İlk Türk Devleti

“İlk Türk devleti hangisidir?” sorusunu bir arama motoruna yazdığınızda karşınıza genelde tek bir isim çıkar ve mesele orada kapanmış gibi görünür. Aslında bu soru, göründüğünden çok daha derin ve farklı kapılara çıkıyor.

535–700 MİLYON YIL ÖNCE KAYNAĞA GÖRE

İlk Yaratılan Hayvan

“İlk yaratılan hayvan hangisidir?” sorusu aratıldığında karşımıza genelde tek bir isim çıkıyor gibi fakat bu sorunun, hangi açıdan baktığınıza göre değişen iki ayrı ve birbirinden bağımsız cevabı var.

MÖ ~520 KAYNAĞA GÖRE

İlk Tiyatro Eseri

“İlk tiyatro eseri hangisidir?” sorusu aklınıza geliyor ama bunun tek bir cevabının olduğu söylemek doğru olmaz.

1996 KAYNAĞA GÖRE

İlk Klonlama

İlk klonlama çalışmaları hücrenin yapısını anlamaya yönelik temel araştırmalarla başlamış, zaman içinde deneysel biyolojinin sınırlarını zorlayan sonuçlar ortaya çıkmıştır.

~300.000 YIL ÖNCE KAYNAĞA GÖRE

İlk İnsan

İlk insan kavramı, insanlığın kökenini anlama çabasının merkezinde yer alır. Bu konu, tarih boyunca hem bilim insanlarının hem düşünürlerin temel sorunlarından biri olmuştur.

1978 UZLAŞI VAR

İlk Tüp Bebek

Çocuk sahibi olmak, aile kurmanın ve nesli devam ettirmenin en temel unsurlarından biridir ve ilk tüp bebek fikrinin ortaya çıkmasının da temel nedenidir.

1832–1839 TARTIŞMALI

İlk Elektrikli Araba

Elektrikli arabalar son yıllarda yaygınlaşmaya başlasa da aslında ilk elektrikli araba 1800’lü yılların başına kadar uzanır.

1878 TARTIŞMALI

İlk Futbolcu

Futbolun tarihinin eski yıllara dayanması ve bir anda çok fazla insanın futbol oynamaya başlaması, bir “ilk futbolcu” tanımı yapmayı zorlaştırır.

1976 KAYNAĞA GÖRE

İlk Uzay Mekiği

Bir uzay mekiği inşa etmek ve onunla uzayı keşfetmek her zaman insanlığın en büyük hayallerinden biri olmuştur. Ve bugün yıldızlara bakıp “oraya nasıl gidebiliriz?” diye düşünmenin ötesine geçerek bunu gerçekleştirebildik.

868 KAYNAĞA GÖRE

İlk Matbaa

İlk matbaa, şüphesiz ki tarihin akışını değiştiren en önemli buluşlardan biridir. Yüzyıllar boyunca bilgi sözlü olarak aktarılmış, el yazmalarıyla çoğaltılmış ancak pek çok satır zaman içinde yok olup gitmiştir.